Raz do roku baca czyni ciupagą znak krzyża i rusza z wielkim stadem owiec na dalekie hale.

Redyk, czyli zwyczaj uroczystego wyjścia stad, niestety prawie całkiem zanikł. Niegdyś najważniejszym wydarzeniem był odpust w Ludźmierzu, kiedy żegnano uroczyście na całe lato wędrujące w góry stada i pasterzy.

Pobyt owiec na hali rozpoczyna się w dzień św. Wojciecha (23 kwietnia), kończy zaś w dzień św. Michała Archanioła (29 września).

Wyjściu i dotarciu bacy, juhasów i owiec na górskie hale towarzyszą zawsze tradycyjne obrzędy, np.:

* zapalenie watry (świętego ognia) w pasterskiej bacówce,

* mieszanie: na polanie stawiana (wbijana) jest mojka - jodłowa gałąź (tuż obok niej - żelazny kołek mający symbolizować siłę i zdrowie obecnych na hali), wokoło której kierdel zaganiany jest trzykrotnie. Celem tego jest zespolenie owiec - zazwyczaj pochodzących od różnych gospodarzy - w jedną gromadę, co zapobiega oddalaniu się i ucieczkom pojedynczych zwierząt. Rola bacy to pociągnąć stado za sobą, a ułatwia mu posypywanie stada solą z trzymanej przy boku grudziarki; juhasi z pomocą psów, gwizdania i okrzyków podrywają stado, które w ślad za bacą zaczyna okrążać wokół wbitej gałęzi. Uwaga juhasów jest skierowana na owce, gdyż żadna z nich nie może wypaść poza zatoczony krąg. Wierzono bowiem, iż ile owiec wypadnie poza krąg tyle zginie w nadchodzącym sezonie (zostaną zagryzione przez dzikie zwierzęta, zgubią się - odłączą się od stada).

* liczenie: odbywa się przy wpuszczaniu owiec do koszaru - ważne do rozliczenia się z gospodarzami, którzy oddali swe zwierzęta pod opiekę bacy. Liczenie odbywa się do dziesiątki, za każde dziesięć owiec, juhasi (liczy kilku z nich by uniknąć pomyłki) odcinają jedną rysę na desce wyjętej z koszaru.

To w bacówkach powstawał pyszny, tradycyjny ser - oscypek. Prawdziwy oscypek, zrobiony wyłącznie z owczego mleka, powinien być wędzony w aromatycznym dymie. Zwyczaj przyrządzania tego pysznego sera trwa od XVI wieku. Inne wyroby z mleka owczego, równie smaczne, to sery: redykołka, bundz i bryndza, nie lada przysmak stanowi serwatka zwana żętycą.

Sprawdź noclegi w Górach

Sprawdź nieruchomości w Górach