Osobliwością przyrodniczo - klimatyczną Karkonoszy jest występowanie aż 5 pięter roślinnych. Już podczas jednodniowej wycieczki po górskich szlakach można zaobserwować, jak zmienia się roślinność wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza.

Na łąkach regla dolnego i halach przy jego górnej granicy rosną objęte ochroną krokusy, storczyki, konwalie i wiele innych, często bardzo rzadkich roślin: dziewięćsił bezłodygowy, goryczka trojeściowa, pierwiosnek wyniosły czy liczydło górskie.

Piętro subalpejskie to głównie zarośla kosodrzewiny, ale w kotłach polodowcowych można też zobaczyć endemiczne zbiorowiska czeremchy skalnej, jarzębiny górskiej i brzozy omszonej karpackiej. W okolicach źródlisk, nad potokami i jeziorkami rośnie wierzba lapońska.

Bardzo ważnym elementem roślinności i krajobrazu Karkonoszy są torfowiska wysokie i są to jedne z największych kompleksów torfowiskowych w górach Europy Środkowej. Najokazalsze są torfowiska znajdujące się na Równi pod Śnieżką.

Ostatnie piętro - alpejskie wykształcone jest jedynie fragmentarycznie na Śnieżce, na grani Czarnego Grzbietu, w najwyższych partiach Wielkiego Szyszaka oraz w Śnieżnych Kotłach. Charakterystyczną rośliną tego piętra jest sit skucina, która późnym latem nadaje halnym murawom rudy kolor. Inną ciekawą i łatwą do zaobserwowania rośliną jest żółtawy porost - wzorzec geograficzny porastający pokrywy blokowe np. Łabskiego Szczytu.

Wyjątkową szatą roślinną odznaczają się ściany kotłów polodowcowych, w szczególności Żyła Bazaltowa w Małym Śnieżnym Kotle – unikat w skali europejskiej. Jest to najbogatsze florystycznie miejsce w Karkonoszach, występuje tu relikt epoki lodowcowej - skalnica śnieżna i endemit - skalnica bazaltowa.

Świat zwierząt Karkonoszy jest równie bogaty jak świat roślin. Stosunkowo łatwo można spotkać duże ssaki takie jak jeleń czy sarna, a ciekawostką tego regionu jest muflon sprowadzony tu w celach łowieckich na początku XX w. z Korsyki i Sardynii przez hrabiego Schaffgotscha. Ulubione miejsca muflonów to okolice Hutniczego Grzbietu, Czarnego Kotła Jagniątkowskiego oraz moreny pod Śnieżnymi Kotłami. Przedstawicielem drapieżników jest lis i mniejsze: kuna leśna i domowaoraz łasica.

Góry Karkonoskie to także prawdziwa ptasia ostoja, dlatego w 2007 roku oznaczono je jako Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków i włączono do Sieci Natura 2000. Występują tu gatunki zagrożone w skali światowej, europejskiej i krajowej m. in. bielik, sokół wędrowny, puchacz, podróżniczek, cietrzew.

Spośród innych zwierząt na uwagę zasługuje pstrąg potokowy w czystych górskich strumieniach i żmija zygzakowata - spotykana głównie we wschodniej części Karkonoszy.(*)

Aktywny wypoczynek

Szklarska Poręba położona na skraju dwóch pasm Sudetów Zachodnich: Karkonoszy i Gór Izerskich kojarzona jest głównie ze sportami zimowymi: narciarstwem zjazdowym i coraz bardziej popularnym narciarstwem biegowym. To właśnie w naszym mieście organizowana jest największa masowa impreza narciarska w Polsce – Bieg Piastów.

Jednak Szklarska Poręba popularna jest także latem, oferując setki kilometrów tras rowerowych i spacerowych o różnym stopniu trudności. Alpejski klimat pozwala na regencję sił. Przyroda, piękne krajobrazy, czyste powietrze - nasze miasto i region to fantastyczne miejsce do życia, odpoczywania i zarabiania pieniędzy.

Karkonoski Park Narodowy oraz Torfowiska Izerskie to unikatowa w Europie przyroda i niepowtarzalne krajobrazy. W tej scenerii możliwe są różne formy aktywnego wypoczynku.

• narciarstwo biegowe (centrum biegowe „Jakuszyce” oferuje ponad 100 km o tras)
• narciarstwo zjazdowe (SkiArena Szrenica oraz liczne miejskie stoki oferują 15 km tras w tym większość dośnieżanych)
• piesza i rowerowa turystyka górska (ponad 100 km oznakowanych szlaków pieszych w górach i okolicach miasta oraz tras rowerowych o łącznej długości ponad 450 km)
• wspinaczka skałkowa
• jazda konna
• wędkarstwo
• kajakarstwo

Pragniemy Państwa zachęcić do odwiedzenia jednego z najpiękniejszych zakątków naszego kraju, do wizyty w Szklarskiej Porębie, w miasteczku, które może zaspokoić każdy „turystyczny apetyt” na przygodę, rekreację i kontakt z naturą.

Szklarska Poręba - to miasto przepięknie położone w dolinie rzeki Kamiennej i jej dopływów na wys. 440-886 m.n.p.m., od południa na stokach Karkonoszy z kulminującą nad miastem Szrenicą ( 1362 m npm ), od północy na stokach Gór Izerskich z Wysokim Kamieniem ( 1058 m npm ) i Czarną Górą ( 965 m npm ), zaś od wschodu wzniesienia Przedgórza Karkonoszy oddzielają miasto od Kotliny Jeleniogórskiej. Miejscowość podzielona jest na Szklarską Porębę Dolną, Średnią i Górną. Najbardziej rozległa jest Górna z dzielnicami: Śródmieście, Marysin, Szklarka, Biała Dolina i najwyżej położona kolonia w pobliżu przejścia granicznego do Czech – Jakuszyce.

Szklarska Poręba, przy stosunkowo niewielkiej liczbie stałych mieszkańców (ok.7,3 tys.), zajmuje duży obszar 76 km2 z czego aż 86% stanowią tereny leśne. Niewiele jest w Polsce obszarów tak sprzyjających rekreacji jak okolice Szklarskiej Poręby. Cisza, wciąż zmieniające się krajobrazy, w zależności od oświetlenia czy pory dnia, połączone z szumem krystalicznie czystych potoków i wodospadów spadających w otoczeniu granitowych skał – to elementy wpływające niezwykle kojąco na naturę ludzką.

Szklarska Poręba jest największą stacją klimatyczną Dolnego Śląska, znaną i cenioną od połowy XIX wieku.
Warunki klimatyczne, które tu panują, porównywalne są do walorów miejscowości alpejskich położonych na wysokości powyżej 1200 m npm. Głównym atutem Szklarskiej Poręby, jako ośrodka sportów zimowych, jest długo zalegającą pokrywa śnieżna – średnio przez 110 dni w roku, co sprawia, że stanowi prawdziwy raj dla amatorów „białego szaleństwa”.

Szklarska Poręba jest największym ośrodkiem sportów zimowych w polskich Sudetach.
Centrum narciarskim jest masyw Szrenicy oraz okolice Łabskiego Szczytu, na których zlokalizowanych jest 5 tras zjazdowych o łącznej długości ok. 20 km, o różnym stopniu trudności ( w tym 9 km z systemem sztucznego dośnieżania ). Sieć wyciągów składa się z dwuodcinkowego wyci ągu krzesełkowego oraz 5 wyciągów orczykowych. System ten stanowi jeden z najnowocześniejszych w Polsce. Istnieje także wiele małych wyciągów linkowych lub orczykowych rozrzuconych na stokach całego miasta.

W Jakuszycach, należących do Szklarskiej Poręby, śnieg utrzymuje się grubą warstwą aż do późnej wiosny. Trasy biegowe tego ośrodka narciarstwa biegowego , o łącznej długości około 100 km, mogą zaspokoić oczekiwania wyczynowców jak i amatorów spacerów na biegówkach (najwyżej położone trasy usytuowane są na wysokości prawie 1000 m n.p.m), zaś po sezonie zimowym służą one amatorom dwóch kółek.

Rower – coraz bardziej popularny środek lokomocji, sposób na spędzenie wolnego czasu, a niejednokrotnie sposób na życie. Coraz częściej przyjeżdżający do Szklarskiej Poręby turyści oprócz szczoteczki do zębów zabierają „górala”, bowiem coraz bardziej popularne staje się pokonywanie górskich traktów na rowerach. Cała sieć malowniczych szlaków w Karkonoszach i Górach Izerskich, to sieć tras rowerowych o różnym stopniu trudności – jedne z ostrymi podjazdami i podnoszącymi adrenalinę zjazdami, inne stworzone na wycieczki rowerowe dla całej rodziny. Amatorów jazdy szosowej zapraszamy na dziesiątki kilometrów dróg biegnących w jedną stronę na Przedgórze Karkonoskie, w drugą na Przedgórze Izerskie. Część z tych tras jest już doskonale przygotowana na pokonywanie ich dwóch kółkach i stanowią część realizowanego projektu ścieżek rowerowych Euroregionu Nysa.

Jeśli dodamy do oferty naszej miejscowości możliwość korzystania z pieszych wędrówek po szlakach turystycznych (piękne, malownicze trasy w obrębie Karkonoskiego Parku Narodowego i Górach Izerskich), z górskiej wspinaczki, konnej jazdy po rozległych ostępach leśnych oraz poszukiwania minerałów – to będziemy mieli pełną wizję różnorodnych atrakcji , jakie oferuje Szklarska Poręba.

Szklarska Poręba jest też znakomitym miejscem wypadowym do pobliskich miejscowości wypoczynkowych Dolnego Śląska i czeskich Karkonoszy (w oparciu o kilka przejść granicznych, tak pieszych jak i samochodowych - aż po złotą Pragę).

Ofertę miasta wzbogacamy niezwykle atrakcyjnym kalendarzem imprez. Są to zarówno imprezy cykliczne, odbywających się od wielu lat i mających wiernych uczestników, jak też nowe propozycje.

Minerały – skarby ziemi, które możesz u nas znaleźć

Szklarska Poręba pretenduje do miana Mineralogicznej Stolicy Polski, a oferta mineralogiczna z każdym rokiem staje się coraz bogatsza. Powszechnie występujących w Karkonoszach i Górach Izerskich minerałów sklasyfikowano ponad 50, a wiele z nich ma własności kamieni szlachetnych i półszlachetnych min. ametysty, kryształy górskie, kwarce dymne, agaty, turmaliny, oliwiny, hiacynt - czerwono brunatna odmiana cyrkonu, izeryn - odmiana ilmenitu, moriony, awenturyn, beryl, turmalin, akwamaryn, topaz, kamień księżycowy. Sławili nasze góry i ich bogactwo średniowieczni znawcy geologii i górnictwa – Walończycy. Niejeden z nich wzbogacił się dzięki wyprawom w ten odległy wówczas zakątek Europy. Do dnia dzisiejszego bez trudu w górskich potokach i skałach można znaleźć prawdziwe skarby ziemi. W poszukiwaniach służą pomocą przewodnicy sudeccy i Walończycy, członkowie Sudeckiego Bractwa Walońskiego.

W 1999 roku powstało w Szklarskiej Porębie Sudeckie Bractwo Walońskie, skupiające ludzi pragnących kontynuować walońskie tradycje, promując miasto jako Mineralogiczną Stolicą Polski. Siedzibą Bractwa jest Stara Chata Walońska.

Miłośników geologii, kolekcjonerów kamieni i minerałów zapraszają:

• Muzeum Mineralogiczne, ul. Kilińskiego 20,
  Przed budynkiem znajdują się pnie Lasu Karbońskiego, a wśród eksponatów skały i minerały z całego świata, bogaty zbiór minerałów karkonoskich, dwa jaja dinozaurów, gniazdo dinozaurów w ilości 7 szt. , meteoryt, łącznie ponad 3 tys. okazów. Dodatkowa od 3 lat jest wyeksponowany czarny diament w naturalnej skale kimberlicie 14 karatów. W sali na parterze ekspozycja poświęcona dinozaurom. W gablocie pozostały zdjęcia i opis.  więcej ...
  
  
  
  

• Stara Chata Walońska, ul. Kołłątaja 12,
  Siedziba Sudeckiego Bractwa Walońskiego. To właśnie tutaj można spotkać Wielkiego Mistrza Walońskiego, wysłuchać podań walońskich lub wziąć udział w tajemniczych obrzędach walońskich w Garze Mocy. Wizytę należy poprzedzić zapowiedzią telefoniczną w myśl zasady "Gość zapowiedziany - mile widziany". Dojście do Starej Chaty Walońskiej szlakiem czarnym. więcej...

• Muzeum Ziemi Juna oraz Karczma Głodowa, ul. Jeleniogórska 9,
  Pierwotną funkcją tego miejsca była strażnica przy Czeskiej Ścieżce, jednym z najstarszych znanych szlaków prowadzących przez grzbiet Karkonoszy . Przy strażnicy powstała karczma obsługująca podróżnych, obecnie Karczma Głodowa, której nazwa związana jest z budową tzw. drogi głodu z Piechowic przez Szklarską Porębę do Harrachova. W obecnej chwili znajduje się tu Muzeum Ziemi. więcej ...

  • Kryształ górski - czyste, przezroczyste, dobrze wykształcone kryształy kwarcu. Nazwa pochodzi z greckiego Krystallos - krystaliczny. Starożytni uważali, że kryształ górski jest kryształem lodu, zamrożonym przez bogów i zesłanym na ziemię: stąd wiara w jego szczególne właściwości lecznicze i magiczne. Właściwością Kryształu górskiego jest "czystość".

  • Ametyst - cenna jubilersko odmiana kwarcu o barwie fioletowej, fioletowoczerwonej lub purpurowej. Nazwa kryształu pochodzi od greckiego słowa "methystos" - pijany i w połączeniu z przeczeniem - a - amethystos oznacza niepijany. Starożytni Grecy wsypywali sproszkowany ametyst do trunków, aby zapobiec skutkom alkoholu. Swoją piękną barwę zawdzięcza obecności centrów barwnych wzbudzanych przez związki żelaza. Właściwością ametystu jest "przemiana".

  • Kwarc dymny - odmiana kwarcu barwy bladobeżowej, brązowej lub niemal czarnej. Występuje zwykle w formie dużych, dobrze wykształconych kryształów. Ciemnobrązowa barwa kryształów może być spowodowana domieszkami Al (centra barwne), dystrybucją układów koloidalnych, obecnością domieszek organicznych lub działaniem promieniowania radioaktywnego. Właściwością kwarcu dymnego jest "zadanie, wyzwanie".

  • Piryt - minerał grupy siarczków: dymorficzny z markasytem. Nazwa pochodzi z greckiego pyr - ogień, ponieważ potarty iskrzy. Blado mosiężno-żółtej barwy, nieprzezroczysty. Ze względu na swoją barwę jest często mylony ze złotem i zwany „złotem głupców”. Kryształy pirytu występują najczęściej w formie pięknie wykształconych kostek. Właściwością pirytu jest "rozwiązanie".

(*) - tekst na podstawie materiałów KPN oraz szklarskaporeba.pl