| Bieszczady stanowią część głównego łuku karpackiego pomiędzy Przełęczą Łupkowską a Przełęczą Użocką i zajmują powierzchnię 1560 km2. Łagodne stoki i pozbawione drzew szczyty, otoczone zielonymi lasami, a także dzika przyroda bieszczadzka sprawiają, że region ten jest idealnym miejscem dla osób łaknących wytchnienia od wielkich miast. Najpowszechniej występującym drzewem jest buk, ale można tutaj również spotkać klony, jodły oraz olchy.
Spośród licznych gatunków roślin, występujących w Bieszczadach, 42 znajdują się pod ochroną w Bieszczadzkim Parku Narodowym, obejmującym najwyższe partie Zachodnich Bieszczadów. Fauna Bieszczadów jest także bardzo zróżnicowana – można tu spotkać ok. 200 unikalnych gatunków zwierząt, w tym duże ssaki, takie jak żubr, niedźwiedź brunatny, dzik, ryś, wilk, jeleń i żbik. Żyją tu również rzadkie ptaki, między innymi sowa uralska, orzeł przedni, płochacz pokrzywnica oraz świergotek.
Głównym węzłem komunikacyjnym regionu jest Sanok, zwany „bramą Bieszczadów”. Ma on połączenia autobusowe z większością miast na południu i wschodzie Polski: Krakowem, Katowicami, Warszawą, Gliwicami, Przemyślem, Krosnem i Mielcem. Z Sanoka można łatwo dostać się do mniejszych miejscowości, np. Ustrzyk Górnych lub Dolnych – obie są popularnymi bazami wypadowymi dla turystów wybierających się w góry. Bieszczady otaczają dwie obwodnice, tzw. mała i duża pętla bieszczadzka. Pierwsza biegnie od Ustrzyk do Leska, druga otacza od południa Jezioro Solińskie i również dociera do Leska. Razem tworzą najważniejszą arterię komunikacyjną Bieszczadów, którą regularnie kursują autobusy, zapewniając połączenia między wszystkimi miejscowościami regionu. Oddalony o 6 km od centrum Sanoka Zagórz stanowi węzeł kolejowy Bieszczadów. Do Zagórza można dojechać przez Sanok pociągami pośpiesznymi z Warszawy, Krakowa, Łodzi oraz Gliwic.
Bieszczady (522.12 i 522.13; słow. i czes. Bukovské vrchy, ukr. Верхови́нський Вододі́льний хребет, węg. Keleti Beszkidek, ros. Бещады, serb. Бјешчади) – zachodnia część Beskidów Wschodnich, między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Pikuj (1405 m n.p.m., na Ukrainie) zaś na terytorium Polski – Tarnica (1346 m n.p.m.). Dzielą się na:
* Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski, Słowacji i Ukrainy)
* Bieszczady Wschodnie (na terenie Ukrainy)
Bieszczady należą do Beskidów Wschodnich, które są częścią Zewnętrznych Karpat Wschodnich. Mimo iż szczytowe partie zajmują połoniny, to Bieszczady zaliczane są do pasma Beskidów Lesistych, a nie Połonińskich.
Fauna i flora Bieszczad
W Bieszczadach występują rośliny i zwierzęta niespotykane w innych częściach naszego kraju, a zwłaszcza takie, które lubią ciepło, np. największy europejski wąż Eskulapa. Dobrze zachowane pierwotne lasy bukowe stanowią prawdziwy raj dla zwierząt. Żyją w nich m.in. żubry, jelenie, niedźwiedzie, wilki, rysie i żbiki.
Atrakcje turystyczne w Bieszczadach:
ŁOPIENNIK (1069 m n.p.m.), KOŚCIÓŁ z 1914 r. CMENTARZ PRZYCERKIEWNY, WCIĄG NARCIARSKI PRZY BACÓWCE, NA STOKACH HONA, DREWNIANE TRADYCYJE CHAŁUPY, Główny szlak beskidzki (czerwony) przebiegający przez Cisną oraz całe Bieszczady, POMNIK UPAMIĘTNIAJĄCY WALKI Z UPA, Spacerowa Promenada, Ruiny Zamku, Zamek Kmitów, Wzgórze Baszta, Jezioro Myczkowskie, Jezioro Solińskie, REZERWAT PRZYRODY 'KOZIENIEC', Synagoga Obronna, Zapora w Solinie…. I wiele innych |
Szlaki turystyczne
Iński Park Krajobrazowy ze względu na swe warunki naturalne, posiada doskonałe możliwości do organizowania różnych form wypoczynku a zwłaszcza turystyki kwalifikowanej. O atrakcyjności turystycznej Parku stanowią: urozmaicona rzeźba terenu, bogata flora i fauna,czyste jeziora i rzeki oraz mało zmienione środowisko. Szczególnym pięknem krajobrazu i wysokimi walorami przyrodniczymi wyróżniają się tereny i obiekty objęte ochroną w formie rezerwatów, użytków ekologicznych, zespołu przyrodniczo-krajobrazowego oraz zabytki kultury materialnej.
Na terenie Parku preferuje się uprawianie turystyki pieszej, rowerowej, konnej oraz wodnej. Na terenie Ińskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny utworzono cztery szlaki turystyczne przeznaczone zarówno do turystyki pieszej jak i rowerowej. Szlaki, poprowadzono przez najciekawsze rejony Parku w sąsiedztwie obiektów przyrodniczych i obiektów kultury materialnej.
Baza turystyczna (hotele, ośrodki wypoczynkowe i pobytowe) zlokalizowana jest głównie w ośrodkach miejskich na obrzeżu Parku oraz nad większymi jeziorami.
Szlaki turystyczne
SZLAK CZERWONY IM. HETMANA STEFANA CZARNECKIEGO
Przebieg szlaku: Stargard Szczeciński - Strachocin - Pęzino - Marianowo - Dobrzany - Recz. Do ciekawszych punktów położonych w granicach Pojezierza Ińskiego należą:
SZADZKO - wieś w gminie Dobrzany. Do charakterystycznych obiektów zlokalizowanych w granicach wsi należą:
- rozległe grodzisko pierścieniowate z okresu kultury łużyckiej, z doskonale zachowanymi wałami ziemnymi
- ruiny kamienno-ceglanego kościoła z XV wieku, z kryptą grobową rodziny Dewitzów - książęcych administratorów zamku. Na placu przed kościołem znajduje się żeliwny pomnik - obelisk upamiętniający poległych w czasie I wojny światowej mieszkańców. Przy południowo wschodnim narożniku kościoła rośnie 700 letnia lipa św. Ottona - pomnik przyrody.
- ruiny obronnego zamku nad jeziorem z dobrze czytelnymi bastionami, głębokimi fosami i wałami ziemnymi
- dwór z XIX wieku
- Wzgórze Czarownic (można dojść drogą z Szadzka na Ognicę)
DOBRZANY - miasto gminne położone w południowo - zachodniej części otuliny Ińskiego Parku Krajobrazowego. Do ciekawszych obiektów położonych w granicach miasta należą:
- kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła, wzniesiony w latach 1782-1784 według projektu genialnego architekta pomorskiego z pochodzenia Francuza Dawida Gilly. W XIX wieku dobudowano do niego kwadratową wieżę.
- wczesnośredniowieczne grodzisko pierścieniowate (we wschodniej części miasta) z podwójnym wałem ziemnym, datowane na IX-X w.
- wczesnośredniowieczne (XI-XII w.) grodzisko w zachodniej części miasta
- domy ryglowe w centrum miasta z XVII i XIX wieku
- pomnik przyrody 600 letni dąb o obwodzie 600 cm i wysokości 27 m. (znajdujący się na trasie do Dolic, Bytowa niedaleko szkółek) tam też można zobaczyć stanowisko gatunków introdukownych choiny kanadyjskiej w domieszce z żywotnikiem olbrzymim i daglezją. Rosną tu również jedyne w Ińskim Parku Krajobrazowym tulipanowce.
BYTOWO - wieś położona w gminie Dobrzany, w południowej części otuliny Ińskiego Parku Krajobrazowego. Do ciekawszych obiektów zlokalizowanych w granicach wsi należą:
- kościół wzniesiony w XVI-XVII wieku pod wezwaniem św. Wojciecha
- cmentarzysko kurhanowe z okresu kultury łużyckiej
- ruiny zabytkowego pałacu wraz z zabytkowym parkiem i rzadkimi okazami drzew
SZLAK NIEBIESKI POJEZIERZA IŃSKIEGO
Przebieg szlaku: Chociwel - Dłusko - Węgorzyno - Ińsko Do ciekawszych punktów położonych na szlaku należą:
CHOCIWEL - miasto gminne w zachodniej części otuliny Ińskiego Parku Krajobrazowego, o średniowiecznym rodowodzie. Do obiektów architektonicznych i przyrodniczych miasta i gminy zasługujących na szczególną uwagę należą:
- późnogotycki kościół parafialny pw. Matki Bożej Bolesnej
- fragment murów obronnych
- jezioro Woświn, największy akwen Pojezierza Ińskiego, o powierzchni około 810 ha.
- jezioro Starzyc o powierzchni 59,2 ha, dla wędkarzy miejsce połowów wielu szlachetnych gatunków ryb
KAMIENNY MOST - wieś w gminne Chociwel, położona na granicy Ińskiego Parku Krajobrazowego oraz otuliny. Wsród obiektów przyrodniczych wsi zasługujących na szczególną uwagę wyróżniamy:
- jeioro Kamienny Most o powierzchni około 58,1ha - porośnięte kożuchem roślinności bagiennej, która rozszerza swój zasięg i w przyszłości pokryje całe lustro wody. Dzięki temu procesowi podziwiać możemy porośnięte bujną roślinnością pływające wyspy. Zmieniają one swe położenie w zależności od kierunku i siły wiatru. Bogaty system korzeni umacnia oderwany pokład torfu i nie dopuszcza do jego rozpadu.
- pomnik przyrody 300 - letnia sosna znajdująca się za cmentarzem
- park dworski z aleją spacerową i wieloma potężnymi bukami oraz ciekawymi okazami dębów zwanych "halabardnikami" - jeden z nich ma obwód 5,7 m.
DŁUSKO - wieś położona w gminie Węgorzyno. Do ciekawszych obiektów zlokalizowanych we wsi i jej najbliższym sąsiedztwie należą:
- ruiny kościoła z XVI wieku w Dłusku
- cmentarz ewangelicki z przełomu XIX i XX wieku
- jezioro Dłusko o powierzchni 57 ha
- użytek ekologiczny Dłuskie Wzgórza - obejmujący wzgórza morenowe o pow. 23,00 ha z rozległym widokiem na tereny północnej części Parku i otuliny z szeroką rynną Jeziora Woświn.
WĘGORZYNO- miasto gminne w północno-wschodniej części otuliny Ińskiego Parku Krajobrazowego. Do ciekawszych obiektów architektonicznych i przyrodniczych należą:
- kościół parafialny z końca VI wieku przebudowany XVIII wieku
- jezioro Węgorzyno o powierzchni 73 ha
IŃSKO- miasto gminne położone w otulinie, przy wschodniej granicy Ińskiego Parku Krajobrazowego. Rodowód miasta wywodzi się ze średniowiecznej osady rybackiej. Corocznie w mieście odbywa się wakacyjny festiwal Ińskie Lato Filmowe. Do ciekawszych obiektów architektonicznych i przyrodniczych należą:
- pozostałości średniowiecznych murów
- domy o konstrukcji szkieletowej pochodzące z XIX w.
- jezioro Ińsko o powierzchni 509 ha o przejrzystej wodzie i czystym jasnym dnie. Linia brzegowa jeziora jest nieregularna, silnie rozczłonkowana - 5 zatok (w tym Zatoka Południowazwana Linowską po odcięciu groblą stanowi oddzielny zbiornik. W północno - wschodniej części znajduje się rezerwat Wyspa Sołtyski. Wschodni brzeg jeziora to kamienista plaża z wieloma głazami narzutowymi.
- Wyspa Sołtyski - rezerwat leśny powołany w celu ochrony kwaśnej buczyny niżowej z rzadko spotykanym starodrzewem bukowym. Wyspa posiada zróżnicowana rzeźbę terenu i urozmaiconą linię brzegową
- Kamienna Buczyna rezerwat leśny położony w kierunku północno - wschodnim od miasta, powołany w celu ochrony wzgóza morenowego porośniętego buczyną niżową z panującym bukiem.
SZLAK ZIELONY - WZNIESIEŃ MORENY CZOŁOWEJ
Przebieg szlaku: Cieszyno Łobeskie - Głowacz - Ińsko - Dobrzany - Recz - Choszczno Do ciekawszych punktów położonych w granicach Pojezierza Ińskiego należą:
CIESZYNO ŁOBESKIE- wieś sołecka, letniskowa nad jeziorem Woświn, w północnej części otuliny Ińskiego Parku Krajobrazowego. Do ciekawszych obiektów architektonicznych i przyrodniczych należą:
- ryglowy kościół z XVIII w., przebudowany w XIX w.
- park z XIX/XX w.
GŁOWACZ - rezerwat o powierzchni 78,70 ha, powołany w 1985 roku. Rezerwat stanowi najwyższe wzniesienie w wale moreny czołowej na terenie Pojezierza Ińskiego - Głwacz 180 m n.p.m., porośnięte urozmaiconymi zbiorowiskami roślinnymi przeważnie o charakterze naturalnym. U podnóża wzniesienia znajduje się torfowisko i zarośnięte zbiorniki wodne z ciekawą flora bagienną. Teren jest doskonałą ostoją zwierząt łownych saren, dzików i jeleni oraz miejscem lęgowym wielu rzadkich gatunków ptaków i płazów
IŃSKO - opisane powyżej na Szlaku Błękitnym Pojezierza Ińskiego
DOBRZANY - opisane powyżej na Szlaku Czerwonym - im. Hetmana Stefana Czarneckiego
SZLAK CZARNY - SZLAK NA GŁOWACZ
Odcinek dojścia na szczyt Głowacza od trasy szlaku zielonego Wzniesień Moreny Czołowej - wzniesienie Głowacz opisane powyżej.
W celu promocji walorów przyrodniczych Ińskiego Parku Krajobrazowego w miejscowości Studnica zlokalizowano ścieżkę przyrodniczą. Położona jest ona w bliskim sąsiedztwie projektowanego użytku ekologicznego Łąki Stadnickie oraz sąsiadującego z nimi zabytkowego parku podworskiego. Na trasie ścieżki ze specjalnie przygotowanej wieży można obserwować gatunki ptaków Pojezierza Ińskiego związane z obszarami wodno-błotnymi.
Opracowanie tekstu: DiIPK w Złocieńcu
|
Urbanistyka i architektura
Układy staromiejskie o średniowiecznej metryce, które zachowały rozplanowanie z czasu lokacji. Składają się na nie kościoły farne, ratusze i zespoły zabudowy mieszczańskiej – głównie XIX-wiecznej, ale też kamienicami o metryce starszej XV–XVII-wiecznej. W dobrym stanie zachowały się układy staromiejskie w Cedyni, Darłowie, Dobrej koło Nowogardu, Lipianach, Maszewie, Mieszkowicach, Moryniu, Myśliborzu, Trzebiatowie, Trzcińsku-Zdroju i Wolinie. Odbudowywane są obecnie zespoły staromiejskie w Szczecinie i Kołobrzegu.
Brama Wolińska w Goleniowie
|
|
| Zamek w Kwidzynie
Fot. Agnieszka Małek
Województwo pomorskie w obecnym kształcie obejmuje większość terenów wczesnośredniowiecznego Pomorza Wschodniego, z wyjątkiem tej jego części, która należy do województwa kujawsko-pomorskiego oraz wschodnich rubieży województwa, wkraczających na dawne ziemie Prus.
Tygiel narodów
Skomplikowaną historię tego regionu współtworzyli Słowianie i Germanie, pomorscy książęta z dynastii Gryfitów i królowie z dynastii Piastów. Historię województwa pisali, obok Polaków, także Krzyżacy, Brandenburczycy, Szwedzi, Duńczycy, a w późniejszym czasie pruscy zaborcy oraz powojenni repatrianci zza Buga i Ukraińcy. W samym zaś środku tego narodowościowego tygla mieszka od wieków rdzenna ludność kaszubska i kociewska.
|
|
|
Województwo położone w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje także morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego.Graniczy na zachodzie z Niemcami na długości 186,6 km, z landami Meklemburgia-Pomorze Przednie i Brandenburgia. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km. Zachodniopomorskie graniczy z trzema innymi województwami – na południu z woj. lubuskim i woj. wielkopolskim, a na wschodzie z woj. pomorskim.
|
|
|
Niewiele jest w Polsce takich miejsc jak Pomorze. Przemierzając te ziemie, nie sposób nie dostrzec niezwykłego bogactwa krajobrazu. Jeśli wierzyć starej legendzie, wzięło się ono stąd, że Pan Bóg zapomniał o Pomorzu i zabrał się za jego tworzenie na samym końcu. Ziemię pomorską tworzył więc z budulca, który pozostał mu z najrozmaitszych krain, które ukończył wcześniej. Dzięki temu nasz region skorzystał z bogactwa każdej krainy po trochu...
|
|
|
|